Records van Madrid tot De Bilt
De meteorologische zomer zit erop en de balans is uitzonderlijk. Nederland noteerde over juni, juli en augustus een gemiddelde van 19,2 graden, bijna twee graden boven het klimatologische gemiddelde. In Ukkel lag het zomergemiddelde voor het eerst in de Belgische meetreeks boven 20 graden. Het Verenigd Koninkrijk kwam uit op 16,5 graden, het hoogste cijfer sinds het begin van de nationale metingen in 1884. Oostenrijk week 2,6 graden af van normaal in een meetreeks die 260 jaar teruggaat. In Frankrijk waren juni en juli elk afzonderlijk al de warmste maanden ooit gemeten, en volgens de Spaanse weerdienst Aemet eindigde de zomer op het Spaanse vasteland ongeveer 2,5 graden boven normaal. Alleen Duitsland bleef net van een record verwijderd, al was ook daar de zomer uitzonderlijk warm.
Geen losse hittegolf, maar een aaneenschakeling
Wat deze zomer onderscheidt van eerdere warme jaren is de herhaling. Spanje registreerde in juni en juli vier afzonderlijke hittegolven, Frankrijk kreeg er meerdere langdurige te verwerken en België telde er drie. In het Verenigd Koninkrijk werd op 40 dagen ergens in het land minstens 30 graden gemeten, ruim boven het oude record van 34 dagen uit 1995. Tussen de hittepieken zat telkens te weinig ruimte om te herstellen. Mensen, natuur en infrastructuur stonden daardoor wekenlang onder cumulatieve belasting, en die opeenstapeling maakt een zomer als deze operationeel zwaarder dan een enkele korte hittegolf.
De dodelijke prijs van de warmte
Spanje schat dat tussen juni en augustus 5.111 mensen voortijdig overleden als gevolg van de hitte. Met de warme meimaand erbij loopt dat op tot ruim 5.200, het hoogste aantal sinds de registratie in 2015 begon. Van de slachtoffers was 97 procent ouder dan 65. Duitsland raamt het aantal hittegerelateerde sterfgevallen tussen april en half augustus op ongeveer 15.800, waarvan zo'n 9.600 tijdens de extreme hitteperiode eind juni. Frankrijk meldde bijna 5.800 extra sterfgevallen tijdens de hittegolf van 17 juni tot 2 juli, in Engeland en Wales gaat het om meer dan 2.700 en ook in Nederland overleden rond eind juni honderden mensen meer dan gebruikelijk. De cijfers zijn niet één op één vergelijkbaar omdat landen verschillende perioden en methoden hanteren, maar de richting is overal dezelfde: langdurige hitte kost levens, vooral bij ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid.
Warm zeewater en een hogere basistemperatuur
Ook op zee werden records gebroken. De Middellandse Zee was voor de Spaanse kust lokaal bijna 30 graden op tientallen meters diepte en bij Mallorca werd ruim 33 graden in het water gemeten, een nieuw Spaans record. Voor de Nederlandse kust liep ook de Noordzee op tot recordhoogte. Dat warme zeewater blijft de atmosfeer tot in de herfst voeden met extra warmte en vocht, en weegt zo door op de weersystemen van de komende maanden. De zomer zelf ontstond uit een combinatie van hardnekkige hogedrukgebieden, een snel verdrogend landschap en krachtige zon, maar de achtergrond is structureel: door de opwarming van het klimaat ligt de basistemperatuur van het Europese weer steeds hoger, waardoor records sneller sneuvelen en korter standhouden. In Spanje was 2025 al de warmste zomer ooit, één jaar later is dat record alweer scherper gesteld.
Meer lezen over dit onderwerp:
- Benelux-zomer 2026: hitte, droogte en dalende rivierpeilen
- WBGT en hittekracht: waarom temperatuur alleen niet genoeg zegt
- Impact van hitte op de menselijke gezondheid en activiteiten
Wil je weten wat langdurige hitte betekent voor jouw evenement, werf of organisatie? Neem contact op via de contactpagina.
