Winterse omstandigheden kunnen aanzienlijke uitdagingen met zich meebrengen voor gemeenten, bedrijven, en de samenleving als geheel. Gladheid op de wegen is één van de vele de risico's en de gevolgen kunnen ernstig zijn. Daarom is winterbewaking van cruciaal belang voor lokale overheden. In deze blog leggen we uit wat winterbewaking inhoudt, waarom het essentieel is, en hoe het bijdraagt aan veiligheid, efficiëntie, en kostenbesparing. Maar voordat we dit doen, laten we eerst even overlopen welke soorten wintergladheid er zijn.
- Er bestaat ook zomergladheid
- Hoe ontstaat sneeuw?
Welke soorten wintergladheid bestaan er?
Er zijn 3 soorten gladheid:
- Bevriezing van natte weggedeelten
- Condensatiegladheid (rijpvorming)
- Gladheid door neerslag (sneeuw en ijzel)
Bevriezing van natte weggedeelten
Bevriezing van natte weggedeelten ontstaat meestal bij opklaringen na een dag met neerslag. Als er weinig wind staat, kan de temperatuur van zowel de weg als de lucht zeer snel dalen. De weg heeft te weinig tijd gehad om volledig op te drogen. Zakt de temperatuur van het wegdek vervolgens onder het vriespunt, dan treedt gladheid op doordat de nog natte weggedeelten bevriezen. De ondergrond speelt hierbij ook een cruciale rol, zo bevriezen (stalen) bruggen eerder dan 'normale' asfaltwegen, doordat het staal eerder zijn warmte verliest.
Condensatiegladheid
Bij condensatiegladheid speelt ook de dauwpuntstemperatuur een grote rol. De naam zegt het al, deze vorm van gladheid ontstaat wanneer condensatie optreedt. De weg kan condenseren als de dauwpuntstemperatuur hoger is dan de temperatuur van het wegdek. Hierdoor beweegt vocht van de lucht naar het wegdek, waardoor de weg vochtig wordt. Zakt de temperatuur van het wegdek onder 0, dan ontstaat condensatiegladheid. Als dit proces plaatsvindt wanneer de temperatuur van het wegdek al onder het vriespunt is, dan noemen we dit rijpvorming. De weg slaat dan wit uit.
Gladheid door ijzel
De laatste vorm van wintergladheid is gladheid door neerslag. Gladheid door sneeuw spreekt redelijk voor zich. Gladheidsbestrijders trekken erop uit om te strooien voordat de sneeuw begint te vallen, het zout zorgt ervoor dat de sneeuw wegsmelt. Bij ijzel werkt dit helaas niet en hierdoor is het meteen ook de gevaarlijkste gladheidssoort. Net als met sneeuw zullen gladheidsbestrijders preventief strooien met zout. De ijzellaag vormt zich echter gewoon bovenop het preventief gestrooide zout. De ijzellaag smelt wel heel langzaam weg van onderaf, maar de enorme gladheid is een feit.
Waarom winterbewaking?
Winterbewaking is een dienst die bestaat uit het nauwlettend volgen en verwachten van winterse weersomstandigheden zoals gladheid door bevriezing, condensatie en winterse neerslag (sneeuw of ijzel). Dit omvat het geven van gedetailleerde waarschuwingen, advies en aanbevelingen voor preventieve maatregelen om de impact van winterweer te minimaliseren.
De kern van winterbewaking bestaat uit:
- Real-time verwachtingen: Het aanbieden van nauwkeurige en actuele weersverwachtingen, specifiek gericht op winterse omstandigheden.
- Risicoanalyses: Het inschatten van de potentiële risico's van verwachte weersomstandigheden, zoals gladheid, vorst of sneeuwaccumulatie.
- Advies en aanbevelingen: Het verstrekken van aanbevelingen voor acties die genomen moeten worden om schade te voorkomen en veiligheid te waarborgen.